بیجار شهری بر فراز ایران
این شهر یکی از قدیمی ترین شهرهای کردستان است. قدمت تاریخی این منطقه به هزاره سوم قبل از میلاد مسیح میرسد و موید این فرض «دژ سترک» یا قلعه «قمچقای» است که در عهد مادها، پارتها و ساسانیان به عنوان پایگاه استراتژیک از آن استفاده میشدهاست.
بیجار در دوران مغولها هدف حمله قرار گرفت و چنگیز در ۱۰ کیلومتری بیجار در جادهای که اکنون به دیواندره ختم میشود، اقامت گزید و قلعهای ساخت که اکنون نیز به چنگیز قلعه معروف است. غذاخانه چنگیز نیز در روستایی که اکنون به شهر پیوسته به نام حلوایی قرار داشت و سربازان غذا را دست به دست تا قلعه چنگیز منتقل میکردند.
وجه تسمیه بیجار
«بیجار» همان «بیدزار» است یعنی محلی که درخت بید زیاد در آن میروید، (جایگاه بید) که بر اثر کثرت تلفظ افراد مختلف با لهجههای گوناگون کلمه «بیدزار» تصحیف شده و کم کم در گفتار و نگارش به صورت «بیجار» تلفظ و مکتوب گردیدهاست. البته داستان عامیانهای وجه تسمیه بیجار را به زمان ناصرالدین شاه نسبت میدهد که در سفری به گروس (بیجار فعلی) شب تصمیمی گرفته و به جارچیان اعلام میکند تا فردا آن را برای مردم جار بزنند. صبح که جارچیان برای ابلاغ تصمیم به میدان شهر میروند متوجه میشوند همه مردم از آن مطلع هستند و از آن پس گروس را نام بیجار قرار میدهند یعنی جایی که نیازی به جارچی نیست. این وجه تسمیه درست بهنظر نمیرسد، چرا که در کتاب خلاصه التواریخ تآلیف منشی قمی به سال ۱۰۰۷ه ق آمدهاست که در سال۹۹۹هجری قمری قلعهٔ بیجار در اختیار مزه بیک سیاه منصور بودهاست که در برابر شاه عباس صفوی نیز مقاومت میکند.
جاذبههای گردشگری بیجار
از نقاط دیدنی این شهر میتوان به بازار بزرگ قدیمی بیجار، آرامگاه شیخ فاضل گروسی، تیمچه امیر تومان، تیمچه حاج شهباز، پیست اسکی بینالمللی نسار (تنها پیست اسکی استاندارد غرب کشور دارای امکانات اسکی روی برف و چمن)اشاره نمود.منطقه حفاظت شده محیط زیست بیجارنیز از دیگر جاذبههای این شهرستان میباشد در این منطقه انواعی از جانوران وگیاهان که برخی از آنها کمیاب هستند زندگی میکنند. قوچ و میش ارمنی -گراز-گرگ-روباه- شغال و گونههای دیگری از پستانداران و همینطور انواع خزندگان ومارهاوپرندگان کمیابی همچون عقاب طلایی نمونههایی از جانداران هستند که در مراتع و حاشیه رودخانههای این منطقه زیست میکنند.رودخانههای این منطقه نیز انواعی از ماهیها و دیگر جانوران آبزی و کنار آبزی را در خود جای دادهاند.از ماهیهای جالب این رودخانهها میتوان اسبله(گربه ماهی)و نوعی ماهی که در زبان محلی زرده ماهی خوانده میشود را نام برد.
صنایع دستی و سوغات بیجار
قالی بیجار یکی از اصیلترین فرشهای ایرانی است و زیبایی و دوام آن شهرت جهانی دارد. گلیم بیجار نیز از نظر مرغوبیت شهرت دارد. از دیگر سوغاتیهای این شهر میتوان به حلوا سوهانی، نان شیرمال مخصوص بیجار و انواع ترشیهای خوشمزه اشاره نمود.
آیینهای سنتی
مراسم تاسوعا و عاشورای بیجار در ایران کم نظیر است و مردم در برگزاری آ ن مشارکت فعال دارند و هر ساله خبر نگاران داخلی و خارجی زیادی جهت تهیه گزارش در آ ن شرکت میکنند. مردم منطقه مراسم عید باستانی و ملی نوروز را هم با شکوه برگزار مینمایند. یکی از مراسم نوروز شال گردش نام دارد. که بسیار مهیج و پر طرف دار میباشد.
محلات قدیمی
قلعه حلوایی، قلعه برجکه، قلعه تخت، پشت قلعه، تازهآباد، سراب، بادامستان، ریگه سیاه...
محلات جدید
شهرک مهدیه، شهرک آفتاب، کوی فرهنگیان، کوی کارمندان، کوی بادامستان
تفرجگاهها
بلوار امام، پارک شاهد، پارک سراب، پارک ۱۵ خرداد , قمچقای...
دانشگاهها
دانشکده مهندسی و علوم پایه بیجار (در شرف تاسیس)، دانشگاه آزاد واحد بیجار، دانشگاه پیام نور مرکز بیجار، مرکز آموزش علمی کاربردی بیجار