صنایع دستی فرش بیجار

صنایع دستی فرش بیجار

بیجار از شهرهای استان کردستان و مرکز منطقه ای بنام "گروس" است. منطقه گروس اقتصاد متکی به کشاورزی و دامداری و صنایع دستی دارد قالیبافی در این شهر دارای سابقه دیرینه ای است و قدمت بافت قالی های تاریخ دار بیجار (موجود در خارج از کشور) به سال 1266 ه.ق باز می گردد.

// دانلود یک کلیپ با موضوع صنایع دستی فرش بیجار //

10.830KB

ادامه مطلب

 

ادامه نوشته

اماکن دیدنی و تاریخی منطقه گروس

اماکن دیدنی و تاریخی منطقه گروس

نمایی از مسجدتاریخی روستای خسروآبادگروس

منطقه گروس دارای تمدنی كهن است و كتیبه هایی كه در بعضی از نقاط(قریه قم چقا) كشف شده و به خط هیراتیك نوشته شده، ثابت میكند كه قبل از پیدایش دولت آشور(حدود 3000 سال قبل) در این منطقه تمدنهای بزرگی وجود داشته است

آثار باستانی موجود درمنطقه شاهدی بر این مدعا ست. از جمله این آثار میتوان به قلعه قم چقا یا دره پادشاهان، قلعه قزل قلعه و پل قدیمی صلوات آباد نام برد.مقبره امام زاده عقیل نیز در این منطقه وجود دارد

قلعه بزرگ قم چقا ، پل تاریخی صلوات آباد ، بنای سنگی اوچ گنبد ،مسجد تاریخی خسروآباد ، تیمچه حاج شهباز خان ، تیمچه امیر تومان متعلق به دوره صفویه ، زیارتگاه حمزه عرب ، پنجه علی ، آثار سد خاکی جعفر آباد ، تپه نجف آباد ، مقبره آ یت الله فاضل گروسی و قلعه های تاریخی بسیار و مقابر و امامزاده هایی چون سید مسیب سید شکر ، مقبره صاحبه ، گنبد پیر صالح ، مقبره سید خضر از جمله اماکن و آثار تاریخی مو جود در شهرستان بیجار هستند و جمعا" حدود 60 اثر باستانی و تاریخی در آ ن شناسایی شده اند .

رود قزل اوزن از شاخه اصلی سفید رود از این منطقه می گذرد .

در گذشته بیجار دارای گردشگاههایی مثل باغ صفا ، سراب ، تخت ، چهار باغ ، بادامستان ، چم حاکمی ، باغچه چال یارمجه ، چشمه عزیز ، شاهرخ آ باد ، عباس آ باد و... بوده که اکثرا" تخریب شده و فعلا" محدوده شهر بازی ( باغ صفا ) و اطراف رود خانه بیانلو و صلوات آ باد ، سراب و تخت جهت تفریح و گردش در تابستان استفاده می شود .

بازارهای بیجار قدیم شامل افتخار نظام ، قیصریه سالار ،قیصریه سید لشکر ، بازار امیر تومان و بازار بزرگ بیجار بوده است 

  رودخانه قزل اوزن

 چشمه آب تلخ

 چشمه سراب بیجار

 چشمه خاور آباد

 چشمه قمچای

 كوه سپه سالار

 كوه پیر محمد

 پنج پارك شهری

 شكارگاه تپه ماهور اریاتان

 شكارگاه ارتفاعات یوسف سیاه

 شكارگاه ارتفاعات شهرك

شكارگاه رودخانه علی آباد قمچای

 شكارگاه كوه قیه

 شكارگاه جنگل الماس

 منطقه حفاظت شده بیجار

 گونه سار غالب جانوری و نادر

 تاسیسات و تجهیزات ورزشی موجود : پیست اسكی ،‌سالن های ورزشی

 قلعه قمچای در دهستان كرانی

 چنگیز قلعه

 برج آجری آتشفون بابا

 برج سنگی نیكی ارخ

 امامزاده عقیل

 پل صلوات آباد

 مسجد خسروآباد

 برج اوج گنبد

 قلعه باشقون تدان

 قلعه كهنه

 تیمچه حاج شهباز خان

 تپه لاوردنی

 چالو تپه

 تپه شهرك سفال

 پای تپه

 حسین تپه

 تپه كاش

 تپه قمشلو

 تپه سراب

 تپه دودی

 تپه قشلاق خانه

تپه قبا سرخ  تپه قراطوره

 تپه داركین اسكندر

 تپه گوسوار

 تپه حیدر بیگ

 تپه دیونه

 تپه نجوق

 تپه چقا

 تپه پیرتاج

 تپه بابارستانی

 تپه قوشا

 جاذبه های فرهنگی ، مذهبی ، و اجتماعی : زبان ، لباس ، مراسم و اعیاد ، رقص و موسیقی ، مراسم عید نوروز

  صنایع دستی ، قالی بافی ، گلیم و جاجیم ، صنایع چوب و غیره

 زیارتگاه صاحبه خاتون

 زیارتگاه امامزاده عرب

 زیارتگاه امامزاده فاضل

زیارتگاه پیر صالح

با بیجار بیشتر آشنا شویم

با بیجار گروس بیشتر آشنا شویم

بیجار در غرب ایران واقع شده و تابع استان کردستان می باشد دارای 7730 کیلومتر مربع مساحت بوده و دارای 288 روستاست که حدود 262 روستای آن قابل سکونت می باشد . از شمال شرقی به استان زنجان ، از شمال غربی به شهرستان تکاب ( درآذربایجان غربی) ، از جنوب به شهرستان قروه ، از جنوب شرقی به قسمت کوچکی از استان همدان و از غرب به سنندج و دیواندره محدود است.

بیجار منطقه ای است در راستای رشته‌کوه‌های غرب ایران و یک سوم اراضی آن کوهستانی است. جنس خاک آن از سنگهای رسوبی بویژه ترکیبات رسی و آهکی و متعلق به دگرگونیهای دوران سوم است. شهر بیجار به "بام ایران" شهرت دارد چرا که 1940 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و 770 متر از تهران و 425 متر از سنندج بلندتر است. این شهر بعد از شهر کرد بلندترین شهر ایران بوده ودر طول 47 درجه و 36 دقیقه شرقی گرینویچ و عرض شمالی 35 درج و52 دقیقه استوا قرار دارد . بیجار در زمان قدیم معروف به ( بید زار ) بوده و بر خی وجه تسمیه ان را به این دلیل می پندارند . 

 شاه اسماعیل صفوی هنگام لشکر کشی به غرب ایران از این منطقه عبور کرده و نیز سپاهیان چنگیز از آن گذشته اند و اثاری به نام چنگیز قلعه در بالای کوهی به همین نام در 5 کیلومتری شهر حکایت از این موضوع دارد. به دلیل شایستگی زنان این منطقه ، در زمان ناصرالدین شاه قاجار ، خزانه دارحکومت فردی به نام "زبیده خانم گروسی " از اهالی حلوایی بیجار به عنوان همسر شاه و خزانه دار دربار بر گزیده شد و در حکومت وقت نفوذ زیادی پیدا کرد . 

دیرینگی تاریخی این منطقه به هزاره سوم قبل از میلاد مسیح می رسد و موید این فرض " دژ سترک " یا قلعه " قمچقای " است که در عهد مادها ، پارتها و ساسانیان به عنوان پایگاه استراتژیک از آن استفاده می شده است. از نامداران گروس می توان حسنعلی خان امیر نظام گروسی را نام برد که نوشته هایش نمونه ممتازی از نثر فارسی به شمار می رود. وی مدتی در مقام وزارت فواید عامه وسفیر وسر پرست دانشجویان اعزامی به اروپا و حکمرانی ولایات و ایالات بوده و کلا" در سال های 1253 تا 1275 هجری قمری مراحل خدمات دولتی را از سرهنگی فوج گروس و ریاست گارد مستحفظین دیوانخانه و ارگ تبریز و حفظ انتظامات کرمانشاه وخراسان و ... طی کرد و مقبره ا ش اکنون در ماهان کرمان در کنار شاه نعمت الله ولی قرار دارد ایشان بسیار مورد توجه میرزا تقی خان امیر کبیر بوده اند . شادروان شیخ فاضل گروسی یکی دیگر از نامداران گروس است وی در سال 1259 خورشیدی در بیجار زاده شد درتحصیل علوم فقه و اصول ، فلسفه ، عرفان، علوم غریبه و زبانهای بیگانه موفق بوده اند ، مفردات قرآ ن کریم ، ورزش افکار ،رساله تغنی در قرآن ، تجوید استدلالی ، جنگ المهمات ، هرکسی کار خودش بار خودش و ... از اثار وی است . بیجار ، حضور بزرگان مذهبی چون سید محمد امامی و حسینعلی رحمانی گروسی و... را در تاریخ پر افتخار خود داراست. موسیقیدانان ، نگارگران ، خوش‌نویسان ، چامه‌گویان و سخنوران ، پزشکان ، هنرمندان از رشته های گوناگون ، روحانیون و نظامیان گرانپایه زیادی در بیجار بوده و خدمات زیادی را ارائه داده اند. بیشینه مردم این شهرستان مسلمان و شیعه هستند در سابق تعدادی یهودی در این شهر ساکن بودند که همگی مها جرت کرده اند. 

صنایع دستی این منطقه را قالی ، قالیچه ، گلیم ، جاجیم ، سجاده ، نمد ، توری، دستکش ، جوراب و ... تشکیل می دهند و فر ش های این منطقه از شهرت جهانی برخوردار بوده و به خارج صادر می شد ه است . 

شرکت سیما ن کردستان ، شرکت گچ کردستان ، شرکت گچ شور سو ، معدن آهن شهرک ، معدن آهک قمشلو ، معدن گچ قره بگ ، معدن نمک میدان ، معدن مرمر گراچقا ، با شوکی ، نوبهار ، قشلاق لو ، معدن سنگ تراورتن حسین آ باد کمر زرد و ... جزو کارخانه ها ، صنایع و معادن با ارزش بیجار هستند که ضمن ایجاد فرصتهای شغلی بسیار ، اقدام به صدور محصولات خود به خارج استان یا کشور می کنند.

 وجه تسمیه بیجار گروس 

در وجه تسمیه و علت نامگذاری این منطقه به بیجار گروس نظرات مختلفی وجود دارد . دو نظر كه در این زمینه بیشتر منطقی به نظر می رسد به شرح ذیل می باشد

برخی را عقیده بر این است كه بیجار به معنی سبزه و گیاه است . چنانچه «هفت بیجار» از هفت سبزی درست می شود . بنابراین بیجار محل سبزه و باغ هایی بوده است كه برای جشن و شادی ایلات كرد مناسب به نظر می رسیده به ویژه این كه در دامنه كوه آن ، چشمه های آب شیرین و فروان كه سبب آبادانی بوده آنان را بیشتر به سوی خود جلب و جذب می نموده است . به طوری كه شنیده شده در رشت هم محلی به نام «خشك بیجار» و در افغانستان هم محلی به نام «بیجار» وجود دارد .

قول دیگر كه موجهه به نظر می رسد این است كه «بیجار» همان «بیدزار» است یعنی محلی كه درخت بید زیاد در آن می روید ، (جایگاه بید) كه بر اثر كثرت تلفظ افراد مختلف با لهجه های گوناگون كلمه «بیدزار» تصحیف شده و كم كم در گفتار و نگارش به صورت «بیجار» تلفظ و مكتوب گردیده است

بیجار با تمام زیبائی هایش 

داروهای گیاهی بیجار فراوان و دارای اهمیت است من جمله ازوه (آویشن)، مرزه ،گل کو ، گل گاو زبان ، بید ، پونه ، بومادران ، ریواس ، خاکشیر ، اسفند ، سیسمبر(شاه نسترن) رازیانه ، بابونه ، زبان گنجشک، کنگر ، شنگ و انواع عر قیجات.

پرندگانی چون کبک ، بلدرچین ، عقاب ، جغد ، شاهین ، قرقی ، نوک قرمز و... در این منطقه زیست میکنند.قمری ، لک لک ،مرغابی ، فاخته ، هما ، سبز قبا ، هد هد و حواصیل زرد و خاکستری از پرندگان مهاجر بیجار به شمار می آ یند و در مناطق حفاظت شده ، قوچ ، میش ، کل ، بز و ... وجود دارد ، از دیگر پستانداران نیز می توان از خرس قهوه ای ، گراز ، روباه ، خرگوش ، گرگ ، گربه وحشی ، راسو ، کفتار ، خفاش ، جوجه تیغی و ... اشاره کرد .

اکثر مردم بیجار به زبان کردی گروسی تکلم میکنند و در این ناحیه دو گویش کردی از شاخه‌های کرمانشاهی و گویش گورانی تشخیص داده شده است.

از مساجد بیجار می توان مسا جد قا ئم ، جامع بازار ، امیرالمو منین ،سید ا لشهدا ء ، امام رضا ، فاطمیه ، ابوالفضل ، موسی ابن جعفر ، حضرت محمد (ص) ، امام حسن ، وحسینیه شهر را نام برد .

خیابان شهدا ، توحید ، بلوار امام ره ، طالقانی ، الماسیه ، مدرس، کمر بندی حلوایی ، کمر بندی بادامستان ( امیر نظام ) ، بلوار سراب ، خیابان ریگ سیاه ، بلوار رحمانی ، خیابان مرزبان ، فاضل ، از خیابانهای بیجار می باشند .

همچنین محلات عمده بیجار شامل بادامستان ، تازه آ باد ، ریگ سیاه ، نقاره کوب ، حلوایی ، تخت ، پشت قلعه ، یارمجه ، کارمندان ، فر هنگیان ، محمود آباد ، سراب ، شهرک مهدیه ، شهرک آ فتاب ، فرحی ، عسگر آ باد ، چشمه عزیز ، باغ صفا و غیره می باشد .

برخی از خانواده ها و ایلات سرشناس بیجار بر اساس مطالب کتاب سیما ی بیجار گروس عبارتند از ایل بایندر ،سهرابی ، ترکمندی ، طایفه اردلان ، ایل کبودوند ، امیرعلایی ها ، رضایی ها ، خواجه وند ، دارجی ، حسن تیموری ، گاوبازه ای ، مندمی ، شیخ اسماعیلی ، ورمزیار ، بورکه ای ، الوندی ، حکمت منش ، کاظمی ، گروسی ، محمد بیگی ، محمدی ، جمشیدی ، خدادادها ، وکیلی و غیره .

بیجار دارای حوزه علمیه ، دانشگاه پیام نور ، دانشگاه آزاد ، مرکز آموزش عالی فرهنگیان و ... است . مردمان شهر و روستاهای کرانی ( حسن آ باد یاسوکند ) ، بابارشانی ، پیر تاج ، توپ آغاج ، نجف آباد ، خسرو آباد، سیاه منصور و ... همواره جزو افتخارات گروس بوده و بزرگانی را در دامان پر مهر خود پرورده اند

گیا هان دارویی بیجار از شهرت جهانی بر خوردار است اما شرایط صادرات آن به خارج از کشور که می توانست باعث درآمدزایی و اشتغال افراد زیادی در این شهرستان باشد ، متاسفانه هنوز مهیا نشده است.

بازار شهرستان بیجار گروس

بازار شهرستان بیجار گروس                

نوع بنا : تاریخی /قدمت : قاجاریه (1299-1195 ه ق ) /تاریخ میلادی :( 1796-1921 م)

 

 بازار بیجار در مركز این شهر واقع شده و از بقایای بافت قدیمی شهر بیجار به حساب می آید . این بازار شامل یك راسته طولانی شمالی – جنوبی . تیمچه ای به نام (حاج شهباز ) و سرایی به نام سرای (امیر تومان) است . امروزه تنها شانزده باب حجره از معماری قدیم بازار در دو طرف راسته اصلی باقی مانده و بقیه حجره ها و راسته ها تغییر كرده است . در پوشش مغازه ها از طاق و تویزه استفاده شده است . موقعیت جغرافیایی بیجار كه بر سر راه كردستان و آذربایجان قرار دارد موجب وسعت وگستردگی خاص این بازار شده است .در گذشته نیز این بازار به دلیل قرار گرفتن در مسیر كاروان های تجاری از رو.نق قابل توجهی برخوردار بود.تاریخ دقیق ساخت بازار بیجار مشخص نیست ولی با توجه به نوع معماری و بقایای وضعیت موجود آن به نظر می رسد كه احتمالا در دوره قاجار ساخته شده باشد .

 تیمچه حاج شهباز : در ضلع شرقی راسته بازار بزرگ بیجار . تیمجه ای زیبا قرار دارد كه به نام تیمچه (حاج شهباز ) معروف است .این تیمچه دارای یك فضای سرپوشیده مركزی است كه حجره هایی در پیرامون آن شكل گرفته است . ویژگی معماری این تیمچه در نوع قوس ها و كاربندی هایی است كه در سقف آن اجرا شده است .همچنین نورگیرهای آن در سقف و در تركیب با كاربندی ها  تصویری زیبا پدید آورده است .

سرای امیر تومان: در ضلع غربی بازار بیجار سرایی قدیمی وجود دارد كه در زبان محلی به تیمچه (امیر تومان) معروف است . این سرا به علت مجاورت با پاركی كوچك از موقعیت مناسبی در شهر بیجار برخوردار است .سرای امیر تومان دارای یك حیاط مركزی با حجره هایی در پیرامون آن است . پلان آن به شكل هشت و نیم هشت است و در یك طبقه با مصالح خشت . آجر و سنگ ساخته شده و به عنوان مكان تجاری قابل توجهی در كنار بازارقدیمی بیجار مطرح بود . این بنا هم احتمالا در دوره قاجار ساخته شده است)

نمایی از پل تاریخی صلوات آباد بیجار

نمایی از پل تاریخی صلوات آباد بیجار

پل صلوات آباد از یادگارهای سلاطین تورک(صفوی)بر روی طولانی ترین رود آذربایجان(قیزیل اوزن)واقع شده  و در ۱۴ کیلومتری بیجار گروس به آذربایجان غربی(تکاب) قراردارد.

پل صلوات آباد در جلسه مؤرخ 30/2/1337 شورای فنی حفاظت آثار باستانی ثبت آثار ملی ردیف420درجه 3 قرار می گیرد. پل صلوات آباد از جبهه شمالی متکی به صخره های طبیعی ساحل که دهانه پل در این قسمت دارایوسعت وارتفاع زیاد است.این پل دارای 8دهانه می باشدکه از شمال به جنوب ازبزرگی آنها کاسته می شود. وچشمه های آن به وسیله پایه های قطور سنگی به هم متصل می باشد وبین دهانه ها طولی طراحی شــــده است.پایه های پل در قسمت تحتانی دارای سنگهای تراشدار ودر بالاتر سنگهای نا میــزان است وهمچنین آجر چینی قوسهای جناقی دهانه بسیار هنرمندانه صورت گرفته است .پل در دو طرف بالای خود دارای جان پناه است که از قلوه سنگ وآجر کار شده که نظیر این گونه جان پناه در پل های قدیمی خصوصاً پل های اصفهان دیده می شود.

پل بر سر راه باستانی ری به آذربایـــــجان بوده واگر مسیر را ادامه دهیم بعد از 10کیلومتری پل دیگری از دوره صفـــــــوی بر روی رود خانه ســاروق خواهیم دید که امروزه در خاک افشــــــارآذربایجان غربی است.( در کتاب راه رباط تالیف آقای پیرنیا به این پل وپل ساروق اشاره شده است)